Deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenler neler? Türkiye, deprem kuşağında yer alan bir ülke olduğu için hem deprem öncesi hem de sırasında ve sonrasında yapılması gerekenlerin mutlaka bilinmesi gerekiyor. Peki, deprem sonrası yapılması gerekenler 4 sınıf ve deprem öncesi yapılması gerekenler 5 sınıf nelerdir?

Deprem Öncesi Yapılması Gerekenler

Dünyanın en yıkıcı doğal afetlerinden olan depreme karşı çeşitli önlemler alınabilir. Deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenler şu şekildedir:

1 – Güvenli Yapı Seçilmeli

Deprem öncesinde ne yapmalıyız? Deprem riskine karşı güvenli yer ve yapı seçimi hayati önem taşıyor. Güvenli yer ve yapı seçiminde şu kriterler dikkate alınmalı;

• Yapılar, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği kapsamında inşa edilmeli.
• Yerleşim yerlerinin zemininin gevşek ve kaygan olmaması gerekir.
• Binalar; çığ riski olan yamaçlara, dik yarların kenarları ve vadi içlerine inşa edilmemelidir.

Yeni ev satın almak ya da başka yere kiracı olarak taşınırken mutlaka binanın yapı ruhsatı ve zemin etüdü raporu incelenmelidir. Mevcut yapılarla ilgili de güçlendirme çalışmaları yapılarak dayanıklılıkları artırılmalıdır.

2 – Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) Yaptırılmalı

Deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenler listesi içerisinde Zorunlu Deprem Sigortası’da yer alıyor. Yasal olarak her konut için DASK yaptırmak gerekiyor. DASK, deprem sonrasında ortaya çıkan maddi zararların bir kısmını öder. Yapının kısmı ya da tamamen zarar görmesine bakılmadan ödeme yapılır. Bu sebeple DASK sözleşmesi düzenli yenilenmelidir.

Dilerseniz sonrasında “deprem sigortası zorunlu mu? Deprem sigortası neleri karşılıyor” başlıklı içeriğimizi de okuyabilirsiniz.

3 – Deprem Öncesi Evde Yapılması Gerekenler

Depremden önce evde çeşitli önlemlerin alınması gerekiyor. Böylelikle eşyaların devrilmesi vb. durumlardan dolayı meydana gelebilecek yaralanmaların önüne geçilir. Deprem öncesi evde yapılması gerekenler şunlardır;

• Dolapların üstlerine ağır eşyalar koyulmamalı.
• Kırılmaz kapların ya da sağlam dolapların içerisinde üzerlerinde uyarı etiketleri olacak şekilde patlayıcı ve zehirli maddeler muhafaza edilmeli.
• Dolap gibi mobilya türleri duvara sabitlenmelidir.
• Klima, avize vb. eşyalar sağlam duracak şekilde monte edilerek düşmeleri engellenmelidir.
• Tezgah üzerindeki eşyalar deprem esnasında kayıp düşerek hem maddi hem de manevi zarara yol açabilir. Böyle olumsuz durumlara karşı eşyaların alt kısımlarına kaydırmayan malzemeler monte edilmeli ya da koyulmalıdır.
• Elektrik sigortaları ve gaz vanaları otomatik kapanır sistemli olmalı.
• Elektrik sigortası, gaz vanası gibi cihazlara yıllık bakım yapılmalı.
• Yangın söndürme cihazları bulundurulmalıdır.

4 – Acil Durum Planı Oluşturulmalı

Deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenler arasında acil durum planı oluşturmada var. Ailecek bir acil durum planı oluşturulmalıdır. Olası bir depremde evden güvenle çıkmak için çıkış yolları belirlenmelidir. Bu çıkış yollarında çıkışı engelleyecek herhangi eşya vb. olmamasına dikkat edilmeli. Tatbikatlar düzenlenerek tüm ailenin acil durum planını tam öğrenmesi sağlanmalı. Depremden sonra aile üyelerinin tekrar bir araya geleceği alternatif buluşma noktaları belirlenmelidir.

5 – Deprem Çantası Hazırlanmalı

Depremden önce birincil ihtiyaçların olduğu bir deprem çantası hazırlanmalıdır. Bu deprem çantası evde kolay ulaşılabilecek bir yere saklanmalı. Deprem çantasına koyulması gerekenler şunlardır;

• Kimlikler
• Düdük
• Su
• Dayanıklı gıdalar
• Tapu vb. önemli evrakların fotokopileri
• İlk yardım seti
• Battaniye
• Yedek piller
• Giysiler
• El feneri

Deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenler içerisine asansörlerin kullanımı da dahil edilebilir. Asansörlerin kapılarının üzerine “Deprem Anında Kullanılamaz” şeklinde levha asılmalı. Apartmandaki çıkış yolları daima aydınlık olmalı. Acil çıkış kapıları kilitlenmemeli ve dışa doğru açılmalıdır.

Deprem Anında Ne Yapılmalı?

Deprem anında nasıl davranılması gerektiğinin de panik yapmamak için bilinmesi gerekiyor. Böylelikle deprem esnasında kişi, kendisinin ve etrafındakilerin yaşamını kurtarabilir. Deprem sırasında yapılması gerekenler şunlardır:

1 – Deprem Anında Bina İçinde Yapılması Gerekenler

Depreme evinde yakalananların panik yapmadan hemen güvenli bir yer bulup “Çök- Kapan- Tutun” hareketini yapması gerekiyor. Bu hareket; diz üstüne çök, ense ve başın koruma altına alınarak kapanılması, düşmemek için sabit yere tutunulmasını içeriyor. Sarsıntı bitene kadar “ÇÖK-Kapan-Tutun” pozisyonunda kalınmalı.

Deprem anında bina içinde yapılmaması gereken diğer unsurlarsa şunlardır;

• Çıkışlara koşulmamalı.
• Merdiven ve asansör kullanılmamalı.
• Balkona çıkılmamalı.
• Pencere ve balkonlardan atlanmamalı.
• Elektrik düğmelerine basılmamalı.
• Çakmak ve kibrit yakılmamalı.
• Telefonlar sadece yangın gibi acil durumların bildirilmesi için kullanılmalı.
• Sarsıntının sona ermesinin ardından ısıtıcı ve sobalar söndürülmeli. Ayrıca su vanaları, gaz ve elektrik tesisatları da kapatılmalıdır.
• Pencere kenarı ve kapı eşiğinden uzak durulmalı.
• Mutfakta ocak ve fırın gibi cihazlar açıkça kapatılmalı.
• Tekerlekli sandalye kullanan kişiler, sandalyenin tekerleklerini kilitleyip boyun ve baş bölgelerini koruma altına almalı.

2 – Deprem Anında Toplu Taşımada Yapılması Gerekenler

Deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenler yanı sıra deprem anında nasıl davranılması gerektiğinin de çok iyi bilinmesi gerekiyor. Depreme tren ya da metroda yakalananlar kesinlikle dışarı çıkmamalı. Elektriğe kapılarak hayatınızı tehlikeye atabilirsiniz. Aynı zamanda diğer hattan gelen tren veya metroya çarpma tehlikesi de vardır. Sarsıntı sona erene kadar toplu taşıma araçlarının içinde korkuluk ya da askı gibi yerlere sıkıca tutunulmalı. Yetkililer tarafından verilen talimatları dikkate alınmalıdır.

3 – Deprem Anında Açık Alanda Yapılması Gerekenler

Kişi, depreme deniz kıyısındayken yakalandığında hızlıca oradan uzaklaşmalıdır. Toprak kaymasının meydana gelebileceği yerlerden de uzak durulmalı. Kaya ve taş düşme ihtimali olan yamaç altları da çok tehlikelidir. Kanalizasyon, gaz ve elektrik hatları da deprem sırasında can güvenliğini tehlikeye sokabilir. Ağaç, direk, bina ve duvar diplerinden de uzaklaşmak gerekiyor. Özellikle binalardan düşen sıva, baca ve cam kırıkları çok tehlikelidir. Depremde en güvenli yer, açık arazilerdir. Açık arazide çömüp tehlikenin geçmesi beklenmeli.

4 – Deprem Anında Araç İçerisinde Yapılması Gerekenler

Deprem kapalı otopark içerisindeyken meydana geliyorsa hemen araçtan inip yanına yan yatırılmalı. Yan yattıktan sonra ellerle hem baş hem de boyun koruma altına alınmalıdır. Köprü ya da elektrik direklerinin yanından geçerken deprem oluyorsa o anda araç durdurulmalı. Araçtan inip trafikten uzak bir noktaya gidilmeli. Depreme tünelde ve çıkışa uzak bir noktada yakalanabilirsiniz. Böyle bir durumda da araç durdurulup içinden inilerek yanına yan yatılmalı. Akabinde ayaklar karna doğru çekilip ellerle boyun ve baş bölgeleri korunma altına alınmalı.

Deprem Sonrası Yapılması Gerekenler

4 sınıf deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenler, deprem bilincinin oluşturulması noktasında çok önemlidir. Deprem sonrası yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir:

Büyük depremlerin ardından artçı depremler meydana gelir. Zaman içerisinde artçı depremlerin hem büyüklüğü hem de meydana gelme sayısı azalır. Ancak artçı depremler, büyük depremin neden olduğu hasarı büyütebilir. Dolayısıyla artçı depremler sona erene kadar hasarlı binalara kesinlikle girilmemeli. Hasarlı binalarla ilgili yetkililerle iletişime geçilerek yıkım ya da güçlendirme çalışmaları yapılmalı.

Deprem Öncesi ve Sonrası Yapılması Gerekenler ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Deprem öncesi ve sonrası yapılması gerekenler ile ilgili sık sorulan sorularla cevapları şu şekilde cevaplanabilir:

1 – Deprem Öncesi Okulda Yapılması Gerekenler Neler?

Depremde öğrenci, öğretmen ve okuldaki personellerin can güvenliğinin sağlanması için deprem öncesi okulda yapılması gerekenler çok iyi bilinmeli. İlk olarak eşyalar sabitlenmelidir. Tahliye planı hazırlanmalı ve acil çıkışlar daima açık tutulmalıdır. Öğrencilere depremde hayat kurtaran “Çök-Kapan-Tutun” tekniği öğretilmeli. Okullarda düzenli olarak deprem tatbikatları yapılmalıdır. Acil durum planı hazırlanmalı. Engelli öğrencilere de özel acil durum planı oluşturulmalı.

2 – Deprem Öncesi ve Sonrası Yapılması Gerekenler: İletişim Nasıl Sağlanmalı?

Deprem sonrasında telefon hatları, acil durumlara karşı meşgul edilmemelidir. Yakınlarınıza kısa mesajla durumunuz hakkında bilgi verebilirsiniz.

3 – Deprem Sonrası İlk 72 Saat Neden Önemlidir?

Depremin ardından 49 ile 72 saat arasında hayatta kalma olasılığı %20 geriliyor. 72 saatin sonrasında %20 oranı %5’in altına düşüyor. Dolayısıyla depremin ardından ilk 72 saatte etkili ve zamanında yapılan acil müdahaleler hayat kurtarır.

4 – Deprem Öldürmez, Depremde Ne Öldürür?

Aslında deprem öldürmez. Depreme karşı önlem alınmazsa ölüm kaçınılmaz olur. Depreme dayanıklı binalar inşa edilmezse maalesef can kayıpları meydana gelir.

İlginizi Çekebilir: Sismoloji Nedir? Çalışma Alanları Nelerdir?